BULETINI TREMUJOR

DHJETOR 2013 - MARS 2014

SHTATOR - NĖNTOR 2013

QERSHOR - GUSHT 2013

Eseja fituese

 
 
Publikime
 
 
 
 
 
 
Kalendari i aktiviteteve
Nėntor 2017
MaEnPrShDi
   1  2  3  4  5
 6  7  8  9  10  11  12
 13  14  15  16  17  18  19
 20  21  22  23  24  25  26
 27  28  29  30
 
 
 
 
Aktivitet e Demokracisė nė Veprim

:: Shtype shkrimin ::

13 qershor 2017

Tregohet maturi nė procesin zgjedhor i cili ishte i qetė, por i shoqėruar me disa parregullsi dhe mangėsi nė edukim dhe informim tė votuesve

DnV konsideron se zgjedhjet e 11 qershorit 2017 kanė qenė tė qeta dhe nuk janė prekur nga shkelje tė rėnda dhe tė dhunshme, tė cilat mund ta minonin besimin e publikut nė procesin zgjedhor. Pėrjashtim bėnė periudha e fushatės zgjedhore nė komunat me shumicė serbe, ku atmosfera e fushatės ka qenė e tensionuar dhe votuesit janė ndjerė tė frikėsuar. Po ashtu, nė kėto komuna dita e zgjedhjeve ka qenė e mbikėqyrur nga forca tė shtuara tė sigurisė.

Gjatė ditės sė zgjedhjeve nuk ka pasur incidente serioze, por nga vėzhguesit tanė janė regjistruar disa parregullsi gjatė votimit, siē janė: i) Cenimi i fshehtėsisė sė votimit qė ėshtė shprehur pėrmes votimit familjar, i njėjti person ka asistuar mė shumė se njėherė, si dhe votimi jashtė kabinave tė votimit. ii) Dyshimi pėr krijim tė varėsisė ekonomike ndaj votuesve ėshtė shprehur pėrmes fotografimit tė fletėvotimit. iii) Keqpėrdorim i sė drejtės sė votimit qė ėshtė shprehur pėrmes tentimit pėr tė votuar mė shumė se njėherė. iv) Presion i mundshėm ndaj votuesve qė mund tė interpretohet nga prania e personave tė paautorizuar nė qendrat e votimit apo vendvotime, i cili ka qenė mjaftė i lartė nė orėt e paradites. v) Privim i sė drejtės sė votimit pėr personat me aftėsi tė kufizuar pėr shkak tė mungesės sė infrastrukturės adekuate pėr qasje nė tė gjitha vendvotimet.

Pasaktėsia e listės sė votuesve vazhdon tė mbetet element negativ nė tė gjitha proceset zgjedhore nė Kosovė, pėrfshirė zgjedhjet e 11 qershorit 2017. Pėrkundėr disa pėrpjekjeve institucionale pėr ta pastruar listėn e votuesve nga personat e vdekur, shumė nga ta vazhdojnė t’i kenė emrat nė listė.

Votuesit nga jashtė kanė hasur nė vėshtirėsi pėr tė aplikuar pėr regjistrim pėr tė votuar me postė. Fushata e informimit tė votuesve nga jashtė ka filluar shumė vonė dhe nuk janė dhėnė udhėzime tė mjaftueshme. KQZ-sė nuk ka qenė e pėrgatitur pėr tė pėrballuar trafikun e aplikimeve, duke shkaktuar dėshtim tė serverėve dhe si rrjedhojė iu ėshtė pamundėsuar votuesve e drejta e votės. Reforma zgjedhore duhet tė adresoj kėtė problem duke eliminuar barrierat e panevojshme dhe thjeshtėsuar procedurat.

Numri i lartė i fletėvotimeve tė pavlefshme ėshtė shqetėsues, veēanėrisht kur marrim nė konsideratė faktin qė ka trend tė rritjes sė kėtyre fletėvotimeve, pėrkundėr qė sistemi zgjedhor ka mbetur i njėjtė. KQZ duhet qė sa mė parė tė bėjė hulumtimin dhe analizimin e shkaqeve qė kanė ēuar nė rritjen e numrit tė kėtyre fletėvotimeve tė pavlefshme pėrmes hapjes sė kutive. Menjėherė duhet tė ndėrmerren masat e nevojshme pėr t’i adresuar mė seriozisht problemet e identifikuara. Mbi tė gjitha, KQZ duhet tė bėjė pėrpjekje tė shtuara pėr tė edukuar dhe informuar votuesit pėr mėnyrėn e votimit, me qėllim tė zvogėlimit tė votave tė pavlefshme.

Fenomen i ri nė kėto zgjedhje ka qenė akreditimi i njė organizate jo-qeveritare e cila nuk ėshtė tatimpagues aktiv edhe nuk ka pėrvojė nė vėzhgimin e zgjedhjeve. Numri i madh i vėzhguesve tė akredituar nga kjo organizatė ka ngritur dyshime pėr mision e tyre dhe lidhje me subjekte tė caktuara politike.

Burimet e financimit dhe transparenca financiare e subjekteve politike vazhdon tė mbetet problematike prandaj duhet tė zhvillohet mbikėqyrje mė tė madhe e financave tė tyre, sidomos sa i pėrket respektimit tė kufizimeve qė janė pėrcaktuara nga KQZ pėr kėtė fushatė zgjedhore.

DnV vlerėson aktivitetin dhe pėrpjekjet e shumė komisionerėve qė kanė kryer detyrat e tyre duke pas parasysh afatet e shkurtra pėr pėrgatitje. Megjithatė, KQZ nuk ka ofruar trajnime adekuate pėr komisionarėt tė cilėt nė disa raste nuk kanė qenė mirė tė informuar me procedurat e votimit, numėrimit dhe plotėsimit tė Formularėve tė Pėrputhjes sė Rezultateve. KQZ ka qenė transparente nė mbledhjet e mbajtura. Por vėzhguesit nuk kanė pasur qasje nė materialet e shqyrtuara dhe vendimet nuk janė publikuar nė kohė.
Paneli Zgjedhor pėr Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka vepruar me profesionalizėm dhe nė mėnyrė tė paanshme nė trajtimin e ankesave, duke respektuar afatet kohore.

Periudha e fushatės zgjedhore ka qenė e intensifikuar me aktivitete tė kandidatėve, nė tė cilat janė evidentuar parregullsi tė ndryshme si: i) pėrdorimi i fėmijėve nė fushatė zgjedhore, nė raste tė caktuara edhe nė mėnyrė tė organizuar; ii) shfrytėzimi i veturave zyrtare pėr qėllime partiake dhe prani tė shėrbyesve civil; iii) vendosja e materialeve propaganduese tė kandidatėve dhe subjekteve politike nė shenja tė komunikacionit, shtylla elektrike, hapėsira publike tė cilat nuk janė tė destinuara pėr kėtė qėllim; iv) gjuha e pėrdorur gjatė fushatės nė raste tė caktuara ka pėrmbajtur elemente tė gjuhės sė urrejtjes; v) prania e grave nė aktivitetet e fushatės sė subjekteve politike ka qenė mjaftė e ulėt, dhe gratė kandidate nuk kanė pasur mundėsi tė barabartė me burrat pėr tė shpalosur pikėpamjet e tyre. vi) qasja e personave me aftėsi tė kufizuara nuk ėshtė garantuar nė tė gjitha tubimet zgjedhore.

Nė komunat me shumicė serbe, atmosfera gjatė periudhės sė fushatės zgjedhore ka qenė e tensionuar, votuesit shpeshherė janė ndier tė frikėsuar dhe nėn presion pėr tė votuar pėr njė subjekt tė caktuar politik.

Prania e mediave nė tubimet e fushatės zgjedhore ka qenė e kėnaqshme dhe tė njėjtit nuk janė penguar pėr tė raportuar lirshėm. Mos pjesėmarrja nė debate televizive e pėrfaqėsuesve nga tė gjitha subjektet politike iu ka privuar tė drejtėn qytetarėve pėr tė parė ballafaqimin e ideve konkurruese dhe shpalosjen e programeve qeverisėse. Janė tė papranueshme pėrpjekjet e disa subjekteve politike pėr tė ndėrhyrė nė politikat redaktuese tė mediave.

Vizualizimet interaktive

Dalja ne zgjedhje
http://bl.ocks.org/michalskop/raw/7de305281b727c90719acd912bfcc295/turnout.html?wheel=1

Partia fituese nė komunė
http://bl.ocks.org/michalskop/raw/7de305281b727c90719acd912bfcc295/municipalities.html?wheel=1